انگيزهء تأليف كتاب كافى مرحوم كلينى در مقدمه كتاب كافى ، انگيزه اقدامش را براى تأليف اين كتاب ، اين طور بيان مىكند كه : يكى از شيعيان و برادران دينى ، نامه‌اى به او نوشته و يا پيغامى برايش فرستاده مبنى بر اين‌كه : مردم زمان ما علم و دانش را رها كرده و در جهل و نادانى غوطه ور شده‌اند ، نام خود را مسلمان گذاشته‌اند ، ولى از محتوى و متن اسلام بى خبرند ، كارها را دلبخواه و طبق عادات و رسوم و تقليد از نياكانشان انجام مىدهند و در همه امور ، به عقول ناقص خود تكيه دارند ، آيا چنين كارى درست است ؟ آن‌گاه از قول او نقل مىكند كه درخواست نموده كتابى كه شامل جميع علوم دينى باشد او و همه مؤمنين را كفايت كند ، بنويسد تا كسانى كه مىخواهند حقيقت اسلام را از ديدگاه پيشوايان راستگوى دينى ما و سنت‌هاى استوارى كه مدار تكليف و عملند به دست آورند ، و بر طبق آنها عمل كنند ، به آن مراجعه نمايند . وقلت انك تحب ان يكون عندك كتاب « كاف » يجمع فيه من جميع فنون علم الدين والعمل به بالآثار الصحيحة عن الصادقين عليهم السلام والسنن القائمة التي عليها العمل وبها يؤدى فرض اللَّه عز و جل وسنة نبيه وقلت لو كان ذلك رجوت ان يكون ذلك سبباً يتدارك اللَّه تعالى بمعونته وتوفيقه إخواننا وأهل ملتنا ويقبل بهم الى مراشدهم . « 1 » مرحوم كلينى در پاسخ آن برادر دلسوخته شيعه و تأمين خواسته او پس از يك سلسله مقدمات ، مبنى بر اين‌كه : خداوند آدمى را بيهوده نيافريده و دستور العمل‌هايى جهت تبلور استعدادهاى او مقرر فرموده و پيامبرانى را براى ابلاغ و پياده كردن آنها گسيل داشته است و بديهى است كه اين هدف عالى جز با علم و بصيرت و دورى از گمان و تقليد ، حاصل شدنى نيست ، نتيجه مىگيرد كه روش آن مردم كه تو متذكر شدى خداپسندانه نخواهد بود و بدين جهت اقدام به تأليف همان كتابى نمودم كه تو

--> ( 1 ) . مقدمه اصول كافى ، ج 1 ، ص 5 ، 8 - 9 .